قطعات الکترونیک: دروازه منطقی

دروازه منطقی

در سیگنال دیجیتال، یک دروازهٔ منطقی یا گیت منطقی (به انگلیسی : Logic gate) روی یک یا دو ورودی منطقی عملیات منطقی انجام می‌دهد و سرانجام یک خروجی منطقی را تولید می‌کند. این منطق معمولاً طبق منطق بولی است که به طور مشترک در تمام مدارهای دیجیتالی یافت می‌شود. گیت‌های منطقی عمدتاً از قطعات الکترونیکی مانند دیودها و ترانزیستورها تشکیل می‌شوند، ولی ممکن است از قطعات الکترومغناطیسی مانند رله‌ها، قطعات اپتیکال یا حتی مکانیکی ساخته شوند.

قطعات الکترونیک: یکسوساز

یکسوساز

یکسوکننده یا رکتیفایر (به انگلیسی: Rectifier) وسیله‌ای است که جریان متناوب را به جریان مستقیم تبدیل می‌کند (دقیق‌تر این است که بگوییم ولتاژ متناوب را به ولتاژ مستقیم تبدیل می‌کند.) یکسوکننده خود یک مدار است که که معمولاً در آن از یک یا چند دیود استفاده می‌شود. کار دیود این است که جریان را تنها از یک جهت عبور می‌دهد و از عبور آن در جهت مخالف پیشگیری می‌کند. البته گاهی به جای دیود از وسایل دیگر مانند تریستور استفاده می‌شود.

یکسوکننده تکفاز(بسته به شیوه طراحی) معمولاً شامل یک یا دو یا چهار نیمه‌رسانای یکسوساز غیر قابل کنترل مانند دیود و یا یکسوساز قابل کنترل مانند تریستور است. برای کاهش ریپل یا نوسانات ناخواسته ولتاژ DC در خروجی مدار فوق، خازن موازی و برای کاهش نوسانات جریان DC در خروجی، سلف سری اضافه می شود. استفاده از یکسوکننده‌های چند فاز یکی از راه‌های کاهش نوسانات ناخواسته یا ریپل خروجی است. با اضافه شدن تعداد فاز تعداد یکسو کننده‌های نیمه هادی مدار هم اضافه خواهند شد و در نوع قابل کنترل روش کنترل در یکسوکننده‌های پیچیده تر می شود. در نوع پیشرفته آن از آی سی استفاده می‌گردد. مدارات جدید از تکنولوژی سوییچینگ استفاده می‌کنند که با نمونه برداری از خروجی سیستم المانهایی را در داخل سیستم تغییر داده تا حداقل نوسانات در خروجی ظاهر گردد.

منبع:
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

قطعات الکترونیک: موتور الکتریکی

موتور الکتریکی

میدان مغناطیسی چرخنده به عنوان مجموعی از بردارهای مغناطیسی کوئل‌هایسه‌فازه.

تصویر چند نوع موتور

موتور الکتریکی (به انگلیسی: Electric motor)، نوعی ماشین الکتریکی است که الکتریسیته را به حرکت مکانیکی تبدیل می‌کند. عمل عکس آن که تبدیل حرکت مکانیکی به الکتریسیته‌است، توسط ژنراتور انجام می‌شود. این دو وسیله بجز در عملکرد، مشابه یکدیگر هستند. اکثر موتورهای الکتریکی توسط الکترومغناطیس کار می‌کنند، اما موتورهایی که بر اساس پدیده‌های دیگری نظیر نیروی الکترواستاتیک و اثر پیزوالکتریک کار می‌کنند، هم وجود دارند.

ایده کلی این است که وقتی که یک ماده حامل جریان الکتریسیته تحت اثر یک میدان مغناطیسی قرار می‌گیرد، نیرویی بر روی آن ماده از سوی میدان اعمال می‌شود. در یک موتور استوانه‌ای، چرخانه (روتور) به علت گشتاوری که ناشی از نیرویی است که به فاصله‌ای معین از محور چرخانه به چرخانه اعمال می‌شود، می‌گردد.

قطعات الکترونیک: بلندگو

بلندگو

تصویری از یک بلند گوی ارزان قیمت ۳٫۵ اینچی با دقت پخش کم

تصویری از یک مجموعه بلندگوی چهار تایی گران قیمت با دقت پخش زیاد

بلندگو به گونه‌ای دستگاه مبدل انرژی گفته می‌شود که انرژی الکتریکی را به صدا تبدیل می‌کند. واژه بلندگو ممکن است تنها به یک ترانسدیوسر (که به آن درایور گویند) و یا به سیستمی شامل چندین درایور و همچنین دیگر قطعات الکترونیکی اطلاق شود. بلندگو بخشی از هر سیستم صوتی است و معمولاً تفاوت کیفیت در سیستم‌های صوتی ناشی از این بخش است و بیشترین اعوجاج در صدا در این بخش صورت می‌گیرد.

تاریخچه

فیلیپ رئیس یک بلندگوی الکتریکی را در سال ۱۸۶۱ در تلفن خود نصب کرد که قادر بود صدایی واضح را مجدداً تولید کند.

منابع

ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد

How does a speaker work?

قطعات الکترونیک: کلید (مدار)

کلید (مدار)

کلیدهای الکتریکی. ردیف بالا از چپ: کلید شکننده مدار، کلید جیوه ای، کلید محوردار، کلید فشرده (دیپ سوئیچ) هشت تایی، کلید فشرده (دیپ سوئیچ) تکی،کلید میله‌ای. سطر دوم:از چپ: کلید روی پنل، کلید مینیاتوری، کلید ریلی، کلید فشاری، کلید گهواره‌ای، کلید ریزتراشه‌ای

کلید یا سوئیچ (به انگلیسی: Switch) وسیله‌ای برای قطع و وصل یا تغییر مسیر جریان الکتریسیته در یک مدار است. پر کاربردترین شکل آن، کلید مکانیکی است که اغلب با نیروی دست و تحت فرمان انسان عمل می‌کند. انواع دیگری از کلیدهای مکانیکی وجود دارند که بر اثر حرکت یا تغییر وضعیت بکار می‌افتند. کلیدهای کوچک درهای برقی و یا درهای موتر از این گونه‌اند. کلیدهای خودکار مانند کلید نوری (دارایحسگر نور) و یا دماپا، انواع دیگری از کلیدها هستند.

قطعات الکترونیک: فیوز

فیوز

نماد الکترونیکی فیوز.آی‌ئی‌سی (بالایی) وآی‌تریپل‌ئی/انسی برای امریکا و کانادا (دو نماد پایینی)

فیوز وسیله‌ای است که مدارهای الکتریکی را در برابر جریان غیر مجاز محافظت می‌کند. اگر جریانی بیش از جریان نامی از فیوز بگذرد فیوز می‌سوزد و بدین ترتیبجریان برق، قطع خواهد می‌شود. به عبارت ساده، فیوز یک وسیله حفاظتی است که در تجهیزات و مدارات الکتریکی به کار برده می‌شود تا در مواقعی که جریانی بیشتر از حد انتظار از وسیله عبور می‌کند، با سوختن فیوز مدار قطع شود تا تجهیزات دیگر آسیبی نبینند. این وسیله اولین بار توسط توماس ادیسون در سال ۱۸۹۰ میلادی ثبت اختراع شده‌است

قطعات الکترونیک: باتری

باتری

چند نوع باتری

باتری یا پیل الکتریکی (ولتائیک) منبعی از انرژی پتانسیل الکتریکی است که در درون آن با انجام واکنش‌های شیمیایی، انرژی شیمیاییبه انرژی الکتریکی تبدیل می‌شود، این انرژی در قطب‌های باتری قابل دریافت است. انرژی قابل دریافت در قطب‌های باتری به ازای واحد بار الکتریکی را نیروی محرکه الکتریکی (Electromotive force یا emf) باتری می‌گویند و آن را با یکای ولت اندازه‌گیری می‌کنند. قطب مثبت باتری را آند و قطب منفی آن را کاتد می نامند . (در فرهنگ عامیانه به قطب‌ها، سر مثبت و سر منفی نیز گفته می‌شود .)

قطعات الکترونیک: نوسان‌ساز کریستال

نوسان‌ساز کریستال

شکل الف : نمای ظاهری

نوسان‌ساز کریستال(به انگلیسی: Crystal oscillator) نوعی نوسان‌ساز الکتریکی است که از قانون تشدید و اثر فشاربرقی در کریستال کوارتز استفاده می‌کند. این نوسان ساز معمولاً برای زمان‌بندی و ایجاد سیگنال ساعت در مدارهای مجتمع استفاده می‌شود.

قطعات الکترونیک: پتانسیومتر

پتانسیومتر

در الکترونیک، پتانسیومتر (به انگلیسی: Potentiometer) (در محاوره POT) یک مقاومت سه پایانه با یک اتصال یا دکمه متحرک قابل تنظیم برای تقسیم جریان است. اگر تنها دو ترمینال استفاده شود (یک سمت و جاروب کن) به عنوان یک مقاومت متغیر یا رئوستات عمل می‌کند. پتانسومترها معمولا برای کنترل دستگاه‌های الکتریکی مانند کنترل صدا در تجهیزات صوتی استفاده می‌شود. پتانسیومترهای مورد استفاده اگر توسط یک مکانیزم عمل کنند 

می‌توانند مانند مغییر موقعیت برای مثال در یک جوی‌استیک مورد استفاده قرار گیرند.

قطعات الکترونیک: رله

رله

سازوکار قطع و وصل توسط مدار الکتریکی یک رله

رله نوعی کلید الکتریکی سریع یا بی‌درنگ است که با هدایت یک مدار الکتریکی دیگر باز و بسته می‌شود. روش کنترل باز و بسته شدن این کلید الکتریکی به صورتهای مختلف مکانیکی، حرارتی، مغناطیسی، الکترو استاتیک و... می‌باشد. رله را ژوزف هانری در سال ۱۸۳۵ میلادی اختراع کرد.

از آنجا که رله می‌تواند جریانی قوی‌تر از جریان ورودی را هدایت کند، به معنی وسیع‌تر می‌توان آن را نوعی تقویت کننده نیز دانست.

در گذشته رله‌ها معمولاً با سیم‌پیچ ساخته می‌شد و از جریان برق برای تولید میدان مغناطیسی و باز و بسته کردن مدار سود می‌برد. امروزه بسیاری از رله‌ها به صورت حالت جامد ساخته می‌شوند و اجزای متحرک ندارند.

نرم افزارها: کد رنگی مقاومت ها

 از کاربرد های این نرم افزار می توان به پیدا کردن مقدار و اندازه مقاومت از طریق خواندن رنگ های آن و هم چنین پیدا کردن رنگ از طریق دادن مقدار خود مقاومت اشاره کرد .

ساخت نرم افزاری های کاربردی در زمینه الکترونیکی روز به روز رو به افزایش است . یکی از این نرم افزار ها که البته از حجم خیلی کم و کارایی در حد متناسب دارند نرم افزار رنگ مقاومت هست به طوری که شما میتوانید رنگ مقاومت را درآن انتخاب کنید و مقدار آن را برای شما نشان میدهد.

البته کارایی اصلی این نرم افزار جهت آموزش میباشد و و البته میتوان به کمک آن  مقدار دقیق تلرانس را در مقاومت های دقت بالا که شامل ۴ رنگ برای تعیین مقدار مقاومت هست بدست آورد.

قطعات الکترونیک: ترانسفورماتور

ترانسفورماتور

ترانسفورماتور (به انگلیسی: transformer) وسیله‌ای است که انرژی الکتریکی را به وسیلۀ دو یا چند سیم‌پیچ و از طریق القای الکتریکی از یک مدار به مداری دیگر منتقل می‌کند. به این صورت که جریان جاری در مدار اول (اولیۀ ترانسفورماتور) موجب به وجود آمدن یک میدان مغناطیسی در اطراف سیم‌پیچ اول می‌شود، این میدان مغناطیسی به نوبۀ خود موجب به وجود آمدن یک ولتاژ در مدار دوم می‌شود که با اضافه کردن یک بار به مدار دوم این ولتاژ می‌تواند به ایجاد یک جریان ثانویه بینجامد.

ولتاژ القا شده در ثانویه V_S و ولتاژ دو سر سیم‌پیچ اولیه V_P دارای یک نسبت با یکدیگرند که به طور آرمانی برابر نسبت تعداد دور سیم پیچ ثانویه به سیم‌پیچ اولیه‌است:

قطعات الکترونیک: اسیلوسکوپ

اسیلوسکوپ

نوسان‌نما یا اسیلوسکوپ (به انگلیسی: Oscilloscope) دستگاهی الکترونیکی است که امکان مشاهده ولتاژ را فراهم می‌کند. غالباً مقدار ولتاژ به صورت نموداری دوبعدی نمایش داده می‌شود که محور افقی زمان و محور عمودی آن ولتاژ است. از نوسان‌نما عموماً برای نمایش دقیق موج استفاده می‌شود. علاوه بر دامنه، معمولاً نوسان‌نماها قادر به اندازه‌گیری و نمایش دیگر پارامترها مانند عرض پالس، دوره تناوب و زمان بین دو حادثه (مانند وقوع دو پیک) هستند.

قطعات الکترونیک: فیبر آزمایش یا بردبورد

فیبر آزمایش

فیبر آزمایش یا بردبورد (Breadboard) وسیله‌ای است که در چیدمان اولیه و آزمایشی یک مدار کمک می‌کند. 

بیشتر افرادی که در زمینه پروژه‌های الکترونیک کار می‌کنند ابتدا مدار خود را بر روی بردبورد می‌بندند و پس از جواب گرفتن آنرا بر روی مدارت چاپی یا فیبرهای سوراخ‌دار مسی پیاده می‌کنند.

قطعات الکترونیک: ال‌ئی‌دی LED

ال‌ئی‌دی LED

ال‌ئی‌دی ها در انواع شکل و اندازه تولید میشود.

سمبل الکترونیک دیود نورافشان

دیودهای نورافشان ۵ میلی‌متری در رنگ‌های قرمز، سبز و آبی

دیود نورافشان (به انگلیسی: Light-Emitting Diode) یا ال‌ئی‌دی (به انگلیسی: LED) که در ترجمهٔ بعضی جزوه‌ها، کتاب‌ها و رساله‌های الکترونیک دیود نورانی نیز نامیده شده است، یک قطعهٔ الکترونیک از خانوادهٔ دیودها است. در زبان محاورهٔ الکترونیک گاهی آنرا لِد (به انگلیسی:Led) نیز گویند. ال‌ئی‌دی‌های تک رنگ همانند بقیه دیودها دارای دو پایهٔ آنُد و کاتُد هستند. ال‌ئی‌دی‌های دو رنگ (یا بیشتر) دارای یک پایهٔ مشترک (معمولاً کاتد، معروف به «کاتُد-مشترک») و به ازای هر رنگ یک پایهٔ دیگر (معمولاً آند) هستند.